10 đặc sản Hà Giang vô cùng hấp dẫn

Đặc sản Hà Giang là một trong những mối quan tâm của nhiều bạn trẻ, khi đến khám phá mảnh đất nơi cực Bắc của Tổ quốc này.

Ẩm thực Hà Giang quả là phong phú. Có thể kể ra 10 đặc sản của Hà Giang như: bánh cuốn phố cổ Đồng Văn, thắng dền Mèo Vạc, mật ong bạc hà, cháo ấu tẩu,… đã làm say lòng biết bao khách phương xa khi được một lần nếm thử. Eco Travel xin một lần được lược lại những đặc sản hấp dẫn này.

  1. Thắng dền

Thắng dền là món ăn vặt (hay ăn chơi) của người Hà Giang nói chung. Và được xem là món ăn để bè bạn ngồi lại sum vầy trong những ngày đông giá rét ở thị trấn Đồng Văn.

Thắng dền được làm từ bột gạo nếp. Tuỳ vào sở thích cũng như khẩu vị của từng người mà người làm bánh sẽ cho thêm nhân bánh bằng đỗ hoặc để chay. Hình dáng của chúng trông giống như những chiếc bánh trôi tàu ở Hà Nội. Nếu không hỏi người dân ở đây thì chắc chắn sẽ có du khách nhầm tưởng. Những viên bánh thắng dền chỉ làm to hơn ngón tay cái một chút. Được thả trong bát có hỗn hợp nước đường ngọt ngậy. Với nước cốt dừa và gừng. Chúng tạo lên một hương vị hỗn hợp ngọt, béo và cay cay. Trong mỗi bát thắng dền còn được cho thêm những viên lạc hay vừng đã rang chín. Giòn giòn mà thơm phức. Trông hấp dẫn hơn nhiều.

  1. Thắng cố Hà Giang

Thắng Cố Hà Giang là  món đặc sản đặc trưng của vùng núi. Vì vậy có rất nhiều khách du lịch từ mọi nơi đến để thưởng thức. Họ đều rất thích thú. Đây là một món ăn dân dã hấp dẫn đến kì lạ. Theo già bản của người Mông cho biết thì thắng cố còn có thể gọi là “thảng cố”. Có nghĩa là canh xương. Trong thắng cố gồm chủ yếu là xương, thịt của gia súc, cùng với nội tạng. Đặc biệt cả thịt ngựa.

Dân gian truyền lại thì lịch sử của nồi thắng cố đã đến 300 năm. Trong thời chiến tranh không có nồi, xong, chảo, người dân vùng núi cao đã sử dụng tấm da ngựa làm cái chảo lớn. Và dùng con ngựa làm thành thực phẩm. Cho đến bây giờ, món thắng cố đã trở thành đặc sản Hà Giang, mang đậm nét đặc sắc của vùng núi cao. Mỗi khi có dịp lễ hội hoặc vào các ngày chợ phiên thì người dân nơi đây thường tổ chức nấu thắng cố. Nhằm để phục vụ cho ngày hội cũng như những thực khách từ mọi nơi đến.

  1. Thịt trâu, lợn gác bếp

Hà Giang là một tỉnh miền núi phía bắc với nhiều dân tộc anh em sinh sống với nhau. Nên tục gác thịt lên bếp đã trở thành thói quen (phong tục thông lệ) trong mỗi gia đình. Từ bao đời, thịt trâu, lợn gác bếp đã trở thành món ăn không thể thiếu và là đặc sản Hà Giang mà du khách không thể bỏ qua khi đến đây.

Thịt trâu, lợn gác bếp thường là những thớ thái dọc dài. Từng miếng thịt trâu – lợn một được xiên vào những que to rồi treo lên gác bếp. Trước khi mang gác bếp, người dân đã tẩm các gia vị vào thịt. Như ướp thịt với các gia vị khác như ớt, gừng, đặc biệt là mắc khén.

Sau một thời gian, những miếng thịt sẽ khô lại. Nhưng vẫn giữ được gia vị quệt lên đó. Và có hương vị đặc trưng rất ngọt và thơm. Thịt gác bếp ăn ngon mà lại không có chất bảo quản. Là món ăn khoái khẩu của du khách mỗi khi có dịp đến Hà Giang. Nhiều người đến đây không quên mua một ít về làm quà cho mọi người. Chính những du khách đến nơi đây là người đã truyền và mang thịt trâu, lợn gác bếp đến nhiều người biết hơn. Và làm món ăn đặc sản Hà Giang này có thương hiệu mạnh hơn.

  1. Mật ong bạc hà

Mật ong bạc hà Đồng Văn có vị ngọt đậm đà. Khác hẳn mật ong của vùng khác. Chúng êm dịu, thơm ngon, bổ dưỡng và nhất là mùi hương đặc biệt. Sản phẩm do chính tay người nông dân làm ra. Họ cất công chăm sóc ong rồi thu hoạch lấy mật. Làm lên những giọt mật ong tinh tuý đặc trưng của vùng núi đá. Mang lại giá trị kinh tế giúp cuộc sống ổn định hơn.

Cứ tới độ tháng 9 tới tháng 12 âm lịch, khi mà những bông hoa bạc hà nở rộ một màu khắp các nương đồi, sườn núi, cao nguyên đá là lúc những bầy ong cao nguyên đá đua nhau đi lấy mật về tổ. Vì cây bạc hà là cây hoa dại, mọc rất nhiều trên cao nguyên. Lại thêm hoa của chúng có màu tím hồng đã thu hút những bầy ong đến lấy mật. Để rồi bay về tổ cho ra những giọt mật thật ngon và quý.

Chính bởi ong đi lấy mật của hoa bạc hà mà loại mật ong bạc hà đã được gọi tên như vậy từ lâu đời. Mật ong bạc hà Đồng Văn có rất nhiều lợi ích với con người. Chúng được xem như một vị thuốc có dược tính đặc biệt. Đó là khả năng bồi bổ sức khỏe, công dụng chữa các bệnh về hô hấp, đường tiêu hóa. Vị thơm, ngọt dịu hiếm có của loại mật ong này cũng có sức hút đặc biệt.

  1. Xôi ngũ sắc

Xôi ngũ sắc có 5 màu nổi bật khác nhau: trắng, vàng, tím, đỏ, xanh. Được hoà hợp lại tạo lên món ăn ngon mà bắt mắt. Xôi này được làm từ một loại gạo nếp thơm và dẻo do chính người dân tộc trồng ra. Từng hạt gạo trắng thơm lừng được lựa chọn và chúng có ẩn ý đặc trưng gì đó qua các màu sắc của xôi.

Xôi ngũ sắc có tính dẻo thơm. Nếu để lâu cũng sẽ không dễ bị cứng. Và nếu ăn cũng không cần đến những gia vị khác. Xôi được người dân tộc mang theo để ăn mỗi khi đi làm nương rẫy. Bởi vì khoảng cách từ nhà tới chỗ làm khá xa nên họ mang theo ăn lúc đó. Không mất công đi về. Ăn xôi lại no lâu mà tiện lợi để người dân tộc có thể làm việc tốt hơn.

Với hình thức bắt mắt, độ dẻo thơm khó lẫn, xôi ngũ sắc đã trở thành một món ăn khó vắng mặt vào các dịp lễ hội, sinh hoạt cộng đồng tộc người thiểu số trong năm.

  1. Cháo ấu tẩu

Một món ăn khi tới Hà Giang mà bạn không nên bỏ qua là cháo ấu tẩu. Đối với Eco Travel, đây được xem là đặc sản Hà Giang nổi tiếng. Khi đến chưa thưởng thức nghĩa là chưa tới Hà Giang. Cháo ẩu tẩu cũng được nấu từ gạo ngon rồi cho thành phần chính là ấu tẩu, các gia vị đặc trưng. Nên hương vị của chúng thơm ngậy, bùi cay và còn có vị đắng. Nhiều người không ăn quen cháo ẩu tẩu sẽ không nuốt nổi. Nhưng khi đã quen thì rất dễ nghiện.

Cháo ấu tẩu được nấu từ gạo nếp nương, chân giò lợn và củ ấu tẩu. Củ ấu tẩu mang về rửa sạch, ngâm trong nước vo gạo một đêm. Sau đó đem ninh chừng 4 tiếng cho mềm và bở tơi. Sau đó phần ấu tẩu này được trộn cùng gạo và nấu trong nước ninh từ chân giò lợn. Tại một số nơi, ấu tẩu và chân giò lợn được nấu riêng. Khi có khách, chủ quán mới trộn phần cháo trắng và phần chân giò cùng ấu tẩu này lại với nhau.

  1. Lợn cắp nách

Lợn cắp nách có tên gọi rất đặc biệt mà ai cũng tò mò không biết cái tên đó sinh ra như thế nào. Sở dĩ chúng được gọi như vậy vì thân hình của con lợn này khá bé. Mà người dân khi bắt họ hay để ôm thọt vào người hay treo dưới nách.  Đây thực chất là giống lợn đặc trưng truyền thống. Được lai giữa lợn rừng và lợn Mường và việc nuôi giữ khá đơn giản. Thường thì sau khi lợn mẹ sinh ra lợn con, chúng được thả rông. Mặc cho mưa nắng, không có chuồng trại, không được chăm sóc. Những con lợn phải tự kiếm thức ăn từ những cây củ dại ở ngoài vườn, rừng… Thỉnh thoảng mới được cho ăn những bắp ngô, củ sắn.

Không giống như loại lợn khác ở miền xuôi được chăn nuôi cẩn thận và ăn nhiều cám nên có thân hình béo mỡ. Lợn cắp nách nhỏ. Do thói nuôi thả dông mà khiến chúng bé nhỏ và thịt của chúng nạc. Vì vậy, lợn cắp nách có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon khác nhau rất được ưa chuộng.

Lợn cắp nách làm sạch rồi có thể chế biến nướng, hấp, kho tùy sở thích. Có thể dùng xương để ninh thành món canh ngon. Ngon nhất phải kể đến món lòng dồi và thịt bụng còn lẫn cả xương sườn hấp cách thủy. Chấm lá nhội giã nhỏ trộn hạt xẻn hoặt hạt dổi, ớt xanh. Vị hơi chua, chát và mùi thơm của hạt dổi, lá chanh gặp món thịt ba chỉ ăn cũng sẽ có hương vị đặc biệt.

  1. Phở chua Hà Giang

Phở chua Hà Giang thực chất được lan sang Hà Giang từ Trung Quốc. Mà người ta vẫn hay gọi là “Lường Pàn” nghĩa là “Phở mát”. Món ăn này có vị chua chua, lạ miệng. Ăn rất mát nên được nhiều người yêu thích vào mùa hè.

Ngày xưa, phở chua hay được người dân tộc sử dụng trong các đám cỗ của gia đình và thường thì không thể thiếu. Nhưng bây giờ, phở chua không chỉ là món ăn cỗ trong gia đình mà chúng đã phổ biến được nhiều người lựa chọn là món điểm tâm. Những du khách tới Hà Giang, nghỉ chân ven đường cũng không quên lựa chọn cho mình bát phở chua để thoả cơn đói.

Công thức làm phở chua Hà Giang không quá khó, nếu ai muốn tự tay mình nấu được bát phở chua thì có thể tham khảo công thức. Nguyên liệu của món phở chua bao gồm: thịt lợn rán (xá xíu), vịt quay, lạc đã chao dầu, lạp xường hoặc xúc xích tự chế. Ngoài ra còn có rau ăn kèm gồm: rau húng thơm, tỏi tươi, đu đủ hoặc dưa chuột nạo. Nguyên liệu chính là bánh phở yêu cầu phải là bánh phở tươi được tráng mềm không dùng bánh phở khô.

  1. Bánh cuốn phố cổ Đồng Văn

Không chỉ khách du lịch mà người dân ở đây cũng thường xuyên chọn bánh cuốn để ăn sáng hay thậm chí là ăn trưa trong những buổi chợ phiên. Có những cô, cậu cứ tới mùa này mà lên Hà Giang là ghé quán bánh ở phố cổ Đồng Văn. Ăn nhiều, thành nghiền luôn món này.

Thoạt nhìn bánh cuốn nơi đây không có gì khác nhiều so với bánh miền xuôi. Nhưng khi thưởng thức rồi, mới thấy thật lạ. Cũng là bột gạo hấp tráng mỏng, nhưng bánh trắng mịn, mỏng, mềm và rất thơm. Làm bánh tưởng chừng đơn giản song cũng đòi hỏi sự nhanh nhẹn, khéo léo của người đầu bếp.

Nước chấm bánh cuốn thường được gọi là nước canh/nước dùng, đựng trong một chiếc bát tô có miếng chả thơm, hành lá mùi tàu thái nhỏ. Nước dùng đậm đà, ngọt lừ từ xương hầm, dậy thơm hành mùi khó cưỡng. Bánh vừa ra lò, bạn có thể xắt từng miếng chấm nước dùng hoặc thả cả chiếc bánh vào ăn ngay trong bát để cảm nhận tổng hòa vị dẻo thơm của bánh với chả, nước chấm béo ngậy. Một chút tiêu, ớt, dấm chua sẽ làm tròn vị, mùi vị khó quên của vùng cao nguyên đá.

  1. Cơm lam Bắc Mê

Cơm lam là cơm được nấu bằng ống nứa, ống tre và nướng chín trên than, lửa. Đồng bào dân tộc thường làm món cơm này để mang theo khi đi làm nương làm rẫy, vừa thuận tiện, lại vừa được bảo quản tốt, không bị ôi thiu. Để làm món cơm lam Bắc Mê không hề khó, công đoạn đơn giản và cũng không hề tốn kém. Người dân thường chọn nguyên liệu là loại gạo nếp ngon nhất được trồng trên nương, rồi ngâm kỹ trong nước. Việc lựa chọn gạo là yếu tố quan trọng nhất vì chúng quyết định phần lớn độ ngon và mùi thơm của cơm lam. Gạo nếp ngâm, vo sạch rồi trộn đều cùng với một chút muối.

Nấu cơm lam Bắc Mê không chỉ có gạo là đủ. Phải dùng đến những ống nứa, thân cây tre, trúc được chặt từ trên núi mang về. Khi lấy được những thân nứa, tre, trúc mang về, người dân sẽ bỏ một đầu, đổ gạo nếp vào ống tre rồi đổ nước vào vừa tới lớp gạo trên cùng, sau đó lấy lá chuối hoặc lá dong làm nút và nút chặt lại một đầu.Khi đã đổ đầy gạo nếp vào từng ống tre, người ta sẽ để những ống tre đó đốt trên bếp than hồng, vừa đốt vừa xoay tròn từ từ cho nhiệt tác dụng đều lên xung quanh vỏ ống. Nướng cơm lam Bắc Mê chỉ mất khoảng một giờ, khi mà mùi thơm của cơm toả ra thơm lừng là cơm đã chín và ngon rồi.

Hãy đến Hà Giang để thưởng thức trọn vẹn từ cảnh đẹp, đến các món ẩm thực đặc sắc nơi núi rừng các bạn nhé!

Xem thêm: 

Hà Giang chán lắm! Là câu tôi chưa từng nghe ai nói

Điểm danh du lịch Hà Giang 2020 mùa nào thức nấy MỚI NHẤT

Lô Lô Chải : Tài sản lớn nhất trong chuyến đi đầu thập kỉ đến Hà Giang

Bài viết liên quan